Mandatenlijsten en vermogensaangiften

Op 1 januari 2005 traden de bijzondere en de gewone wetten van 2 mei 1995 en de bijzondere en de gewone wetten van 26 juni 2004 in werking (u kunt deze regelgeving en de voorbereidende stukken raadplegen op www.belgielex.be). Sinds 1 januari 2005 werd dan ook aan tal van openbare mandatarissen, hoge ambtenaren, leidinggevenden van ministeriële kabinetten enz…de verplichting opgelegd periodiek twee documenten in te dienen bij het Rekenhof, nl. een lijst van hun mandaten, ambten en beroepen, enerzijds, en een vermogensaangifte, anderzijds. De basisprincipes van deze verplichtingen worden hieronder vermeld, samen met enkele voorbeelden en een rubriek met veel gestelde vragen (FAQ) .

In 2016 werden de mandatenlijsten, na controle door het Rekenhof, gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad van 12 augustus 2016 (eerste uitgave) . De onder gesloten omslag ingediende vermogensaangiften worden daarentegen, zodra ze toekomen, ongeopend bewaard in een daartoe speciaal beveiligde opslagruimte.


Basisprincipes inzake de lijst van mandaten, ambten en beroepen

  • Het indienen van een mandatenlijst is een jaarlijkse verplichting, ook al heeft er zich geen wijziging voorgedaan in de portefeuille van mandaten, ambten en beroepen van de aangifteplichtige. Deze indieningsverplichting geldt tot het jaar dat volgt op het jaar van de stopzetting van het laatste aangifteplichtige mandaat of ambt.
  • Er moet elk jaar één mandatenlijst worden ingediend gedurende een vaste periode, nl. tussen 1 januari en 31 maart. Mandatenlijsten die vóór 1 januari 2017 worden gedateerd of ingediend, hebben dus geen juridische waarde.
  • De mandatenlijst omvat al de in het voorgaande jaar (volledig of gedeelte van dat jaar) uitgeoefende aangifteplichtige en niet-aangifteplichtige mandaten, ambten en beroepen (zowel bezoldigde als niet-bezoldigde). Gewone lidmaatschappen (bijvoorbeeld van een politieke partij, een ziekenfonds, enz.), erefuncties en lidmaatschappen van een algemene vergadering dienen niet in de lijst te worden vermeld.
  • De mandatenlijst omvat niet enkel de mandaten, ambten en beroepen die op 31 december van het voorgaande jaar nog steeds werden uitgeoefend, maar eveneens deze die in de loop van het voorgaande jaar werden stopgezet.
  • De mandatenlijst wordt in het Belgisch Staatsblad gepubliceerd en dit ten laatste op 15 augustus.

Basisprincipes inzake de vermogensaangifte

De indiening van een vermogensaangifte daarentegen is geen jaarlijkse verplichting, behalve bij het begin, de stopzetting of de hernieuwing van een aangifteplichtig mandaat:

  • De aangifteplichtigen die reeds vóór 1 januari 2016 één of meerdere aangifteplichtige mandaten, functies, enz. bekleedden en van wie de toestand in de loop van 2016 ongewijzigd is gebleven moeten geen vermogensaangifte indienen in 2017;
  • De aangifteplichtigen van wie de toestand in de loop van het jaar 2016 is gewijzigd (begin, stopzetting of vernieuwing van één of meer aangifteplichtige mandaten of functies) moeten, naast hun mandatenlijst, één enkele vermogensaangifte indienen (ook indien zich in de loop van 2016 meerdere aangifteplichtige gebeurtenissen hebben voorgedaan).
  • De in te dienen vermogensaangifte moet de vermogenstoestand (zowel roerend als onroerend) op 31 december 2016 weergeven;
  • Een in de loop van 2016 ingediende vermogensaangifte (als gevolg van een aangifteplichtige gebeurtenis die in de loop van 2016 plaatsgreep) is niet rechtsgeldig. De betrokkene moet in dit geval opnieuw één vermogensaangifte indienen (met opgave van de stand van zijn vermogen op 31 december 2016) tussen 1 januari en 31 maart 2017.

Voor het overige gelden inzake vermogensaangiften nog volgende principes:

  • Een vermogensaangifte moet bij de griffie van de Rekenhof worden ingediend onder gesloten omslag (afzonderlijk van de gefrankeerde omslag) omwille van het confidentiële karakter ervan.
  • Een mandatenlijst en een vermogensaangifte mogen nooit gezamenlijk onder dezelfde gesloten omslag worden geborgen; wel kan men een omslag met mandatenlijst opsturen waarin men tegelijk een gesloten omslag met vermogensaangifte steekt.
  • Een mandatenlijst mag geen enkel element bevatten dat in de vermogensaangifte thuishoort.
  • Een vermogensaangifte is strikt vertrouwelijk en kan alleen worden geopend door een onderzoeksrechter in het kader van een strafrechtelijk onderzoek.
  • Het Rekenhof zendt de door een aangifteplichtige ingediende vermogensaangiften terug aan de betrokkene 5 jaar nadat deze zijn/haar laatste aangifteplichtige functie of mandaat heeft stopgezet.
  • De door een overleden aangifteplichtige ingediende vermogensaangiften worden op het Rekenhof vernietigd, zodra de griffie van het Rekenhof officieel van zijn/haar overlijden werd op de hoogte gebracht door de bevoegde institutionele informatieverstrekker(s).

Bijzondere toestand op het vlak van de verplichte indiening van vermogensaangiften voor personen die voor onbepaalde tijd of voor een periode van méér dan zes jaar in hun aangifteplichtig(e) ambt/functie zijn aangesteld of benoemd.

De wet verplicht deze personen nog steeds om de vijf jaren een nieuwe vermogensaangifte in te dienen. Concreet: aangifteplichtigen die in de loop van 2011 voor onbepaalde tijd of voor een periode van meer dan zes jaren een aangifteplichtig(e) functie/mandaat opnamen, moesten in 2012 een eerste vermogensaangifte indienen. Zij zullen een nieuwe vermogensaangifte moeten indienen tussen 1 januari en 31 maart 2017 (die de vermogenstoestand op 31 december 2016 beschrijft), ook indien hun situatie niet wijzigde in de loop van 2016.

Voor een aangifteplichtige die een dergelijk mandaat vóór 1 januari 2016 heeft stopgezet, geldt zulks niet, aangezien hij tussen 1 januari en 31 maart 2016 een vermogensaangifte ter afsluiting heeft moeten indienen.

De aangifteplichtigen die een dergelijk mandaat hebben aangevangen vanaf 1 januari 2012 en geen enkel ander aangifteplichtig mandaat uitoefenen, moeten geen nieuwe verklaring indienen in 2017 maar enkel tussen 1 januari en 31 maart van het zesde jaar dat volgt op het jaar van hun aantreden. Deze vermogensaangifte zal de toestand van het vermogen van de aangifteplichtige op 31 december van het vijfde jaar na het jaar van de benoeming moeten weergeven.


Vaak gestelde vragen


Documenten die kunnen worden geraadpleegd

Voor het dertiende jaar waarin de wetgeving toegepast wordt (2017), stelt het Rekenhof u twee vademecums ter beschikking (één voor aangifteplichtigen en één voor de door de wet aangeduide informatieverstrekkers). De vademecums bevatten een beschrijving van de wettelijke bepalingen (namelijk lijst van de aangifteplichtige mandaten) en bovendien ook een reeks praktische aanbevelingen om de aangifteplichtigen en de informatieverstrekkers te helpen gemakkelijker hun verplichtingen na te komen. Ze worden vervolledigd met verschillende voorbeelden en modeldocumenten (model van mandatenlijst, enkele voorbeelden van ingevulde lijsten en een model bij wijze van voorbeeld van een vermogensaangifte).

Het merendeel van de documenten (waaronder de modelformulieren) zijn beschikbaar in meerdere formaten, zodat ze gemakkelijker gebruikt kunnen worden. Gelieve te klikken op het icoon van uw favoriet formaat.

Gelieve op te merken dat het feit dat die modellen online zijn geplaatst, niet betekent dat de ingevulde documenten per e-mail kunnen worden toegezonden. De mandatenlijsten, vermogensaangiften en lijsten van aangifteplichtigen moeten absoluut op een papieren drager worden ingediend. De wet verplicht de aangifteplichtige haar/zijn aangifte schriftelijk te doen, te dateren en te ondertekenen.


Vademecum voor de door de wet aangeduide informatieverstrekkers

( pdf ) Vademecum voor de door de wet aangeduide informatieverstrekkers, met bijlagen
(Het document is ook beschikbaar in het Frans of in het Duits)
( pdf , doc , odt ) Bijlage 1: Modelformulier voor alle informatieverstrekkers, uitgezonderd de regeringssecretarissen
( pdf ) Bijlage 2A: Vaststelling van de mandaten die binnen de regeringen worden uitgeoefend en voorstellingswijze van de aan het Rekenhof te bezorgen inlichtingen
( pdf , doc , odt ) Bijlage 2A BIS: Modelformulier voor de regeringssecretarissen
( pdf ) Bijlage 2B: Vaststelling van de mandaten die in de wetgevende vergaderingen worden uitgeoefend en voorstellingswijze van de aan het Rekenhof te bezorgen inlichtingen
Waarschuwing : de Duitstalige documenten waarnaar verwezen wordt vanop deze pagina zijn slechts officieuze vertalingen. De Nederlandse en de Franse tekst van de vademecums primeren op de Duitse vertaling.


Vademecum voor de aangifteplichtigen

( pdf ) Vademecum voor de aangifteplichtigen, met bijlagen
(Het document is ook beschikbaar in het Frans of in het Duits)
( pdf , doc , odt ) Bijlage 1: modelformulier van mandatenlijst
( pdf ) Bijlage 2: Voorbeelden van ingevulde mandatenlijsten
( pdf , doc , odt ) Bijlage 3: Indicatief modelformulier voor een vermogensaangifte
( pdf , doc , odt ) Bijlage 4: Model omslag voor een vermogensaangifte
( pdf , doc , odt ) Bijlage 5: Volmachtformulier
Waarschuwing : de Duitstalige documenten waarnaar verwezen wordt vanop deze pagina zijn slechts officieuze vertalingen. De Nederlandse en de Franse tekst van de vademecums primeren op de Duitse vertaling.


Adres

Rekenhof
Griffie van de mandatenlijsten en de vermogensaangiften

Naamsestraat 3
B - 1000 - Brussel

Gelieve uitsluitend dit adres te gebruiken voor om het even welke briefwisseling inzake de mandatenlijsten en de vermogensaangiften, alsmede voor het met de post of persoonlijk indienen van de mandatenlijsten en de vermogensaangiften.


Openingstijden van de griffie van de mandatenlijsten en de vermogensaangiften:

Iedere werkdag van 8u30 tot 12u30.
Tijdens de maand maart eveneens van 13u tot 16u.


Contact